Қазақстандық физматмектептерінің екі түлегі Anthropic-пен салыстырылатын компания құрды — 15 адамдық команда және ең жақын бәсекелесінің $45 млн инвестициясына қарсы бар-жоғы $4 млн инвестициямен. Бірақ өздері анағұрлым ыңғайсызырақ жайтты мойындайды: өнімнің бүкіл әлем бойынша пайдаланушысы көп, ал Қазақстаннан клиенттері дерлік жоқ, дегенмен команданың бір бөлігі — қазақстандық инженерлер.
Ортақ бастама — физматмектеп және Беркли
Алибек Достияров пен Ирсұлтан Сапар — екеуі де РФМШ түлегі, тек арасында он жыл айырма бар, сондықтан мектепте қиылыспаған. Екінші қиылысу нүктесі Калифорния Беркли университеті болды: Достияров онда MBA-де, Сапар — Computer Science бакалавриатында оқыды.
Оларды ортақ дос, ол да физматмектеп түлегі, таныстырды — Достиярдың Беркли пәтерінде бөлме босаған кезде. Одан әрі — тағылымдама, BigTech-тегі мансап туралы әңгімелер, ақыр соңында — бірлескен жұмыс.
Бір консалтинг-өнімге әкелген түрлі жолдар
Perceptis-ке дейін екеуінде де бірінші эшелон компанияларында тәжірибе болды. Достияров Amazon мен Google-де әзірлеуші болып жұмыс істеді, кейін консалтингке кетті — Қазақстан мен АҚШ арасында McKinsey-де жеті жыл. Сапар Беркліден кейін Apple-ге, Special Projects Group бөліміне түсті.
Компанияға 2026 жылдың сәуірінде екі жыл толды. Алғашқы өнім тар және утилитарлы болды: консалтинг-бутиктер мен кәсіби қызметтер саласындағы фирмаларға арналған коммерциялық ұсыныстарды (proposal decks) генерациялау.
Логикасы қарапайым еді. Консалтинг компаниясындағы серіктес — фирмадағы ең қымбат және ең бос емес адам. Әлеуетті клиентпен кездескеннен кейін оған 24–72 сағат ішінде дербестендірілген презентация-ұсыныс жинау керек. Мұны адам емес, ИИ жасаса, серіктес физикалық түрде көбірек мәміле жаба алады.
Негізін салушылардың айтуынша, сұраныс соншалықты күшті болды, кейбір клиенттер физикалық орындай алатынынан көп жоба ұтуды бастады — және Perceptis-тен жаңа сатылымдарды баяулатуды сұрады.
Серпіліс: біреудің XML-нің орнына өз форматы
Техникалық кедергі күткеннен қатаң болды. Бір PowerPoint слайды — орта есеппен Open XML форматындағы 2–3 мың жол код; консалтинг деңгейіндегі күрделі слайдтар 12 мың жолға дейін жетеді. Тілдік модель мұндай файлды тікелей генерациялауға тырысса, ол не сапаны қамтамасыз ете алмайды, не бір слайдқа 15–20 минут жұмсайды.
Шешім өздерінің аралық форматы болды — команда оны PSF (Perceptive Slide Format) деп атады. Модельді сол форматта жазуға үйретті: түпнұсқа XML-де мыңдаған жол алатын нәрсе PSF-те бірнеше жүз жолға сияды, содан кейін автоматты түрде толыққанды PowerPoint-файлына қайта түрлендіріледі.
Негізін салушылардың айтуынша, 2025 жылдың қарашасында болған дәл осы серпіліс бұрын өнімді қатаң шаблондарға тығып тастаған шектеуді алып тастады — енді жүйе алдын ала берілген макеттер жиынтығын ғана емес, пайдаланушы сипаттаған кез келген слайдты дерлік жинай алады.
B2B-ден self-serve-ке дейін — және түсімнің секірісі
2026 жылдың 2 қаңтарында Perceptis өнімнің self-serve нұсқасын іске қосты: сатушымен қоңырау шалу мен қолмен баптаудың орнына Google немесе Microsoft аккаунты арқылы тіркелу. Негізін салушылардың айтуынша, келесі бес айда компанияның түсімі үш есе өсті.
Self-serve-тің ашылуы клиенттер профилін де өзгертті. Бұрын өнімді дерлік тек консалтинг фирмалары сатып алатын; қаңтардан кейін клиенттер базасында Fortune 100 тізіміндегі корпорациялар пайда болды — атап айтқанда, АҚШ-тағы ірі дәріхана желісі және travel-брондау нарығының ірі ойыншыларының бірі, бұл ретте компанияда McKinsey немесе BCG сияқты ірі консалтинг брендтерімен тікелей келісімшарттар жоқ — олардың қызметкерлері жеке-дара жазылады.
Команда Қазақстанда, клиенттер — бүкіл әлемде
Компания өзін он бес адамнан тұратын команда деп сипаттайды. Команданың инженерлік бөлігі негізінен Қазақстанда орналасқан; қызметкерлердің бір бөлігі — McKinsey, PwC, EY және басқа консалтинг фирмаларынан шыққан, олар презентациялар бойынша өз жылдар бойғы тәжірибесін өнімге көшірді.
Сонымен қатар негізін салушылардың өз бақылауы бойынша, Perceptis-тің бүкіл әлем бойынша, оның ішінде Қазақстаннан студенттер де, розница пайдаланушысы көп — бірақ дәл бизнес-клиенттер Жапония, Германия, Австралия немесе АҚШ-пен салыстырғанда Қазақстаннан айтарлықтай аз. Осы алшақтықтың себебін негізін салушылардың өздері өздері үшін де беймәлім деп ашық айтады.
Автордың пікірі
«Қазақстандық тамыры бар шағын инженерлік команда Microsoft пен Google ресурстары қолдайтын өнімдермен бәсекелеседі» деген формула компания қалай дамитынына қарамастан өзінше күшті сюжет. Бірақ адаптациядағы алшақтық та кем емес көрсеткіш: Токиода және Fortune 100-де мойындалатын өнімді қазақстандық компаниялар дерлік сатып алмайды, дегенмен пайдаланушылардың арасында дәл Қазақстаннан студенттер бар. Бұл технология туралы емес, қазақстандық бизнестің ИИ-құралдарға әлі сенуге дайын емес тұсы туралы жеке әңгіме — және бұл өз алдына жеке талдауға тұрарлық сұрақ.
Фактура мен негізін салушылардың дәйексөздері — Perceptis негізін салушылары Алибек Достияров пен Ирсұлтан Сапар қатысқан Factorial Podcast шығарылымынан.
