Шығыс Қазақстан облысында қытайлық серіктестермен бірлесіп бірден екі ірі жобаны жүзеге асыру жоспарлануда: жаңа автомобиль жасау кешені және қалдықтарды қайта өңдеу зауыты.
Мәлімделген инвестициялардың жиынтық көлемі 145 млрд теңгеден асады. Тиісті меморандумдарға «Қазақстан — Қытай» инвестициялық форумы аясында қол қойылды.
110 млрд теңгелік автозауыт
Бірінші жоба жеңіл автомобильдер, мамандандырылған техника және заманауи қозғалтқыштар шығаратын өндірістік кешен құруды көздейді.
Бұл жобамен қазақстандық-қытайлық бірлескен кәсіпорын — East Motors Corporation айналысады.
Инвестиция көлемі кемінде 110 млрд теңге деңгейінде белгіленген. Жобалық қуатына шыққаннан кейін кәсіпорын жылына 80 мың данаға дейін автотехника шығара алады.
Өндірісті кезең-кезеңімен дамыту жоспарлануда: ірі торапты құрастырудан бастап, жеке дәнекерлеу және бояу операциялары бар неғұрлым терең локализацияға дейін жеткізілмек.
Локализация деңгейін шамамен 50%-ға дейін жеткізу және дайын техниканы тек ішкі нарыққа ғана емес, ЕАЭО мен Орталық Азия елдеріне де жеткізу көзделіп отыр.
Бастапқы кезеңде жоба шамамен 150 жұмыс орнын ашуы тиіс, ал толық қуатына шыққан кезде — 500-ге дейін жұмыс орнын қамтамасыз етеді.
Қазақстандық автоөнеркәсіп үшін ауқымды көрсеткіш
Салыстыру үшін: үкімет 2026 жылы бүкіл Қазақстан бойынша шамамен 190 мың автокөлік және өзге де автотехника өндіріледі деп күтуде.
Егер жаңа зауыт мәлімделген жылына 80 мың даналық қуатқа шықса, оның жобалық қуаты бүкіл саланың қазіргі жылдық өнімінің 40%-ынан астамына балама болады. Бұл салыстыру жобаның ауқымын көрсетеді, бірақ зауыт бірден осындай көлемге жетеді дегенді білдірмейді.
Әзірге сөз тек меморандум мен жоспарланған инвестициялар туралы болып отыр. Құрылысты бастау және өндірісті іске қосу мерзімдері жарияланған материалдарда көрсетілмеген.
Екінші жоба — тәулігіне 700 тоннаға дейін қалдықтарды өңдеу
ШҚО билігі бөлек меморандумға қытайлық Beijing Tizhi Trading Co., Ltd. компаниясымен қол қойды.
Компания құны шамамен 35,8 млрд теңге болатын тұрмыстық және тұнба қалдықтарын қайта өңдеу кешенінің құрылысын қарастыруда.
Кәсіпорынның мәлімделген қуаты — тәулігіне 500–700 тонна қалдық.
Қоқыс полигондарындағы қалдықтарды көму көлемін қысқартумен қатар, кешен жыл сайын кемінде 59 млн кВт·сағ электр энергиясын өндіріп, органикалық тыңайтқыштар шығаруы тиіс.
Қайта есептегенде, бұл жылдық орташа есеппен тәулігіне шамамен 160 мың кВт·сағ электр энергиясын құрайды.
Екі жоба — екі бөлек міндет
Автомобиль зауыты өңірдің өнеркәсіптік базасын нығайтып, автокомпоненттердің локализациясын арттыруы тиіс.
Қоқыс өңдеу кешені басқа мәселені шешеді: қалдықтардың бір бөлігін шығын бабынан электр энергиясы мен тыңайтқыштар өндіруге арналған шикізатқа айналдырады.
Алайда қос жоба да әзірге меморандумдар сатысында тұр.
Сондықтан «ШҚО-да екі зауыт салынады» деуден гөрі, «ШҚО-да екі ірі жобаны жүзеге асыру жоспарлануда» деп айтқан дәлірек болады. Түпкілікті параметрлер, іске қосу мерзімдері және нақты инвестициялар көлемі әлі де өзгеруі мүмкін.
