RAEM Startup Radar — Қазақстан мен Орталық Азияның технологиялық компанияларының ашық каталогын іске қосты. Жоба басталған сәтте оған 11 бағыт бойынша 97 жоба жинақталды: жасанды интеллект, финтех және корпоративтік бағдарламалық жасақтамадан бастап робототехника, MedTech, EdTech, киберқауіпсіздік және ойын индустриясына дейін.
Startup Radar үздік стартаптар рейтингі немесе жарнамалық витрина ретінде емес, компаниялардың тұрақты жаңартылып отыратын базасы ретінде құрылды. Мұнда өнім, құрылтайшылар, инвестициялар, география және даму кезеңі туралы деректер маркетингтік мәлімдемелерден бөлек қарастырылып, бастапқы дереккөздермен сүйемелденеді.
Каталогқа алғашқы жұмыс істейтін өнімі бар жас командалар да, классикалық стартап деңгейінен әлдеқайда асып түскен технологиялық компаниялар да енеді. Қазақстандық құрылтайшылардың шетелде құрған жобалары жеке көрсетілген: бас кеңсе АҚШ-қа, Ұлыбританияға, Сингапурға немесе басқа юрисдикцияға көшкеннен кейін де елдің экожүйесімен байланыс үзілмейді.
Қазақстанға тағы бір стартаптар каталогы не үшін қажет болды
Қазақстандық технологиялық компаниялар туралы ақпарат акселераторлар сайттарында, БАҚ жарияланымдарында, құрылтайшылардың әлеуметтік желілерінде, венчурлық қорлардың портфельдерінде және түрлі іс-шаралардың таныстырылымдарында шашырап жатыр.
Бұл дереккөздер әртүрлі міндеттерді шешеді. Акселератор өз түлектері туралы, қор — портфельдік компаниялары туралы, конкурс ұйымдастырушысы — жеңімпаздар туралы айтады, ал стартаптың өзі әлеуетті клиенттер мен инвесторларға өзін көрсетеді. Түрлі экожүйелердің жобаларын бір жерден көріп, олар туралы негізгі мәліметтерді тексеруге болатын бірыңғай орын жетіспейтін еді.
Тіпті базалық сандардың өзі жиі сәйкес келмейді. Әртүрлі жарияланымдарда құрылған жылдары, тартылған инвестиция көлемі, құрылтайшылар құрамы және компанияның географиясы түрліше көрсетілуі мүмкін. Жоба жабылғаннан немесе өнім өзгергеннен кейін де ескі парақшалар іздеу жүйелерінде шығып қала береді.
Startup Radar бұл ақпаратты бір құрылымға жинап, әр карточканың неге негізделгенін көрсетуі тиіс. Каталогты фаундерлер ұқсас өнімдер мен серіктестер табу үшін, инвесторлар нарықпен алғашқы танысу үшін, корпорациялар технологиялық шешімдер іздеу үшін, журналистер зерттеудің бастапқы нүктесі ретінде, ал мамандар жұмыс берушілерді табу үшін пайдалана алады.
Startup Radar инвестициялық due diligence-ті, заңдық тексеруді немесе құрылтайшымен тікелей сөйлесуді алмастырмайды. Оның міндеті — тексерілетін бастапқы нүктені ұсыну және ақпаратты бастапқы іздеу уақытын қысқарту.
Біз қандай жобаларды қосамыз
Негізгі критерий — компанияның тексеруге болатын өзіндік технологиялық өнімі немесе әзірлемесі болуы тиіс. Бұл бағдарламалық платформа, мобильді қосымша, жабдық, маркетплейс, робототехникалық жүйе, ойын өнімі, ғылыми-зерттеу технологиясы немесе дербес бизнес-моделі бар цифрлық сервис болуы мүмкін.
Каталогқа Қазақстанда немесе Орталық Азияда жұмыс істейтін стартаптар; Қазақстаннан шыққан және халықаралық нарықта дамып келе жатқан компаниялар; жұмыс істейтін MVP-і, іске қосылған өнімі немесе расталған пилоты бар жобалар; стартап кезеңінен өткен, бірақ өңірлік экожүйенің маңызды бөлігі болып қала беретін технологиялық компаниялар; инвестиция, грант немесе акселератор қолдауын алған командалар; сондай-ақ сыртқы қаржыландырусыз дамып келе жатқан bootstrapped-жобалар кіреді.
Венчурлық инвестициялардың болуы міндетті шарт емес. Белгілі бағдарламаға қатысу фактісі де автоматты түрде қосылуға кепілдік бермейді: редакция түлек мәртебесін емес, өнімнің шынайы бар болуын және компанияның өзектілігін тексереді.
Жобаның жасы қатаң шектеу ретінде қолданылмайды. Сондықтан Startup Radar-да жас командалар, Seed сатысындағы жобалар және inDrive, Kolesa Group пен Wooppay сияқты қалыптасқан ірі компаниялар да бар. Олардың профильдері Қазақстанның технологиялық экожүйесінің қалай өзгергенін және қандай стартаптардың тұрақты бизнеске айнала алғанын көруге көмектеседі.
Біз кімдерді қоспаймыз
Startup Radar кез келген бизнес-идеяны немесе өзін стартап деп атайтын компанияларды жариялауға арналмаған.
- Өнімі мен расталған пилоты жоқ, тек идея немесе таныстырылым түрінде ғана бар жобалар.
- Өзіндік ауқымдалатын технологиялық өнімі болмаса, қарапайым агенттіктер, интеграторлар және аутсорсингтік компаниялар.
- Тек өтінімдер жинау немесе әлі жоқ сервисті жарнамалау үшін ғана ашылған парақшалар.
- Өзіндік әзірлемесі мен түсінікті бизнес-моделі жоқ шетелдік өнімдердің тікелей көшірмелері.
- Құрылтайшылары, инвестициялары, серіктестері немесе клиенттері ойдан шығарылған жобалар.
- Ашық дереккөздер бойынша немесе өкілдері арқылы растау мүмкін болмаған компаниялар.
- Пайдаланушыларды жаңылыстыру белгілері бар қаржылық схемалар мен өнімдер.
- Қазақстанның немесе Орталық Азияның технологиялық экожүйесімен байланысы жоқ өтінімдер.
Өтінімнің қабылданбауы редакция компанияны нашар немесе болашағы жоқ деп санайды дегенді білдірмейді. Себеп ақпараттың жеткіліксіздігі, тым ерте кезең немесе мәлімделген фактілердің расталмауы болуы мүмкін. Өнім мен дереккөздер пайда болғаннан кейін өтінімді қайта тапсыруға болады.
Стартап карточкасында не бар
Әрбір компания RAEM ішінде жеке құжатқа (досьеге) ие болады. Онда өнімнің атауы мен сипаттамасы, саласы, елі мен қаласы, құрылған жылы, құрылтайшылары мен олардың рөлдері, қазіргі кезеңі, бизнес-моделі, инвестициялары, компанияның бағамы, инвесторлары, қатысу нарықтары, ағымдағы басты назары, ресми сайты, пайдаланылған дереккөздер, RAEM жарияланымдары және соңғы жаңартылған күні көрсетілуі мүмкін.
Профильдің көлемі расталған мәліметтердің қолжетімділігіне байланысты. Егер инвестициялар немесе компанияның бағамы туралы сенімді ақпарат болмаса, тиісті сандар нақты факт ретінде жарияланбайды.
Startup Radar-да карточканың болуы ақша салуға, келісімшарт жасасуға немесе өнімді пайдалануға берілген ұсыным болып табылмайды. Редакция тек соңғы жаңарту кезінде тексеру мүмкін болған мәліметтерді ғана растайды.
Ақпаратты қайдан аламыз
Дереккөздердің бірінші деңгейі — ресми сайт, өнім парақшалары, негізін қалаушылардың ашық профильдері, баспасөз хабарламалары, редакцияға ұсынылған құжаттар мен таныстырылымдар, сондай-ақ құрылтайшылардың немесе уәкілетті өкілдердің тікелей түсініктемелері.
Қосымша тексеру үшін венчурлық қорлар мен бизнес-періштелердің портфельдері, акселераторлар сайттары, мемлекеттік ұйымдардың ресми хабарламалары, ашық корпоративтік деректер, беделді БАҚ жарияланымдары, қосымшалар дүкендерінің парақшалары, негізін қалаушылармен сұхбаттар және RAEM материалдары қолданылады.
Компанияның қандай да бір іс-шарада немесе жарнамалық жарияланымда аталуының өзі инвестицияларды, кірісті, пайдаланушылар санын немесе бизнестің бағамын растамайды. Егер қаржыландыру сомасын тек стартаптың өзі ғана хабарласа, профильде ақпараттың шығу тегі көрсетіледі. Жабық қаржылық көрсеткіштер құрылтайшылармен келісілмей жарияланбайды.
Өтінімді тексеру қалай жүреді
Компанияны Startup Radar бетіндегі «Өтінім беру» батырмасы арқылы қосуға болады. Құрылтайшыға немесе өкілге атауын, сайтын, саласын, қаласы мен елін, негізін қалаушыларды, өнім мен бизнес-модельдің сипаттамасын, ашылған болса инвестициялар мен бағалауды, логотипті, ашық питч-декті, қазіргі қажеттіліктерді және байланыс мәліметтерін көрсету ұсынылады.
Тексеру үшін байланыстың кем дегенде бір тәсілі қажет: Telegram, электрондық пошта немесе WhatsApp/телефон. Жеке нөмір рұқсатсыз жарияланбайды және редакция тарапынан тек байланысу мен өтінімді растау үшін ғана қолданылады.
Жіберілгеннен кейін өтінім каталогта автоматты түрде пайда болмайды. RAEM талдау бөлімі мәліметтерді ашық дереккөздер бойынша тексереді, мерзімдерді, есімдерді, өнім сипаттамасы мен қаржылық деректерді салыстырады.
- Редакция компания мен өнімнің нақты бар екеніне көз жеткізеді.
- Жобаның Қазақстанмен немесе Орталық Азиямен байланысы тексеріледі.
- Мәліметтер ресми сайтпен, жарияланымдармен, инвесторлар портфельдерімен және басқа дереккөздермен салыстырылады.
- Құрылтайшылар, іске қосылған жыл, инвестициялар, акселераторлар және мәлімделген серіктестіктер бөлек тексеріледі.
- Расталмаған тұжырымдар алынып тасталады немесе компанияның өз дерегі ретінде белгіленеді.
- Қажет болған жағдайда редактор нақтылауды немесе растайтын құжатты сұратады.
- Тексеруден кейін карточка құрылып, дереккөздер мен өзектендіру күні көрсетіледі.
Тексерудің стандартты мерзімі 24-тен 48 сағатқа дейін созылады. Егер ақпарат жеткіліксіз болса, редакция қажетті нақтылаулар тізімімен бірге түсініктеме жібереді. Жалған деректері бар өтінімдер қабылданбайды.
«Редакция тексерді» мәртебесі нені білдіреді
Бұл мәртебе редакцияның негізгі мәліметтерді тексергенін, дереккөздерді көрсеткенін және тексеру сәтінде айқын қайшылықтарды таппағанын білдіреді.
Ол RAEM компанияның бухгалтерлік есебіне, бастапқы кодтарына, заңдық құжаттарына немесе барлық коммерциялық келісімшарттарына толық аудит жүргізді дегенді білдірмейді. Сондай-ақ жобаның болашақтағы табысты болуына кепілдік бермейді.
Каталогта үш күй қарастырылған: белсенді, тоқтатылған және мұрағаттық. Бұл тоқтап қалған жобаны белсенді ретінде көрсетпеуге және сонымен бірге экожүйенің даму тарихын сақтауға мүмкіндік береді. Егер компания жұмысын қайта бастаса немесе жаңа өнім шығарса, оның мәртебесі жаңартылуы мүмкін.
Бар карточкадағы ақпаратты қалай түзетуге болады
Профильдердің бір бөлігі компания өтініш бергенге дейін-ақ ашық дереккөздер негізінде редакция тарапынан жасалады. Құрылтайшы өтінім жібермесе де, Startup Radar-дан өз жобасының карточкасын тауып алуы мүмкін.
Компания бетінде «Бұл менің компаниям» функциясы бар. Сол арқылы профильге құқықтарыңызды мәлімдеуге, өзекті мәліметтерді ұсынуға және түзетулер енгізуді сұрауға болады.
Редакция өнім сипаттамасын, негізін қалаушылар құрамын, географиясын, даму кезеңін, инвесторлар тізімін, қаржыландыру сомасын, ағымдағы мәртебесін, сайтын, логотипін және компанияның қажеттіліктерін жаңарта алады.
Түзетулер де тексеруден өтеді. Компанияға қатыстылығын растау мүмкіндігі жарнамалық тұжырымдарды немесе расталмаған көрсеткіштерді орналастыруға құқық бермейді. Егер негізін қалаушы жарияланған мәліметтермен келіспесе, ол анағұрлым өзекті бастапқы дереккөзді ұсына алады.
Неге каталогта бос карточкалар болмауы керек
Атаулардың үлкен тізімі өздігінен ешқандай пайда әкелмейді. Егер профильде өнім сипаттамасы, негізін қалаушылар, сілтемелер мен жаңарту күні болмаса, пайдаланушы ақпаратты тағы да өз бетінше іздеуге мәжбүр болады.
Сондықтан Startup Radar-дың мақсаты — карточкалар санын барынша көбейту емес, әрбір досьенің тереңдігі мен шынайылығын біртіндеп арттыру.
Іске қосылған сәтте каталогта 97 компания бар, ал 70 профильде дереккөздер көрсетілген. Қалған карточкалар деректер тексерілген сайын және негізін қалаушылардан ақпарат түскен сайын толықтырылып отырады.
Редакция бұрын жарияланған профильдерге де қайта оралып отырады. Каталог жабылған стартаптар жылдар бойы жұмыс істеп тұрғандай көрсетілетін, ал бос бөлімдер белсенділік туралы жалған әсер тудыратын ескірген өтінімдер мұрағатына айналмауы тиіс.
Startup Radar қалай дамиды
Келесі кезең — қолданыстағы карточкаларды тұрақты жаңартып отыру және Қазақстан мен Орталық Азиядан жаңа компанияларды қосу.
Деректер жиналған сайын Startup Radar салалық топтамалар мен зерттеулер үшін пайдаланылуы мүмкін: қазақстандық AI-компаниялар карталары, MedTech-жобалар, робототехника өндірушілері немесе корпоративтік клиенттер іздеп жүрген стартаптар.
Бөлек бағыт — өзгерістерді қадағалау. Жаңа инвестициялық раундтар, шетелдік нарықтарға шығу, өнімдерді іске қосу, серіктестіктер мен жобалардың тоқтатылуы тек жаңалықтар таспасында ғана емес, сонымен қатар компанияның өз тарихында да көрініс табуы тиіс.
Каталог сондай-ақ серіктестерге іс-шаралар, пилоттар және қолдау бағдарламалары үшін жобалар топтарын табуға көмектесе алады. Алайда мұндай топтамаларға қатысу тексеру ережелерін өзгертпейді және редакциялық карточкаларды ақылы жарнамаға айналдырмауы тиіс.
Startup Radar нарыққа арналған инфрақұрылым ретінде жасалуда. Құрылтайшылар өз мәліметтерін дер кезінде жаңартып, ал инвесторлар, журналистер мен компаниялар қателер туралы хабарлап отырса, өңірдің технологиялық экожүйесінің жалпы көрінісі де соғұрлым дәл болмақ.
Жобаны қосу немесе жарияланған карточкаларды тексеру үшін RAEM Startup Radar бетіне өтіңіз.
